bloeiendonkruid

Van onze correspondente in Zuid-Afrika: Heilina Bruinsma

"Foto van Neeltje en mij samen, waarin we in de mist bovenaan een afgrond staan. Zo’n Afrika-foto als van Karen Blixen. Je ziet eigenlijk niets, maar als je weet waar het genomen is, is het helemaal geweldig.
Echt 2 Midwolmer meiden in de Zuid-Afrikaanse bergen. Dat is toch prachtig? Bovendien heet de plek waar we staan: "God’s Window!!!" Alleen heeft God net gedoucht denk ik en is het venster beslagen. Het zou bijna op "t hoge baargje in t Midwolmer bos" kunnen zijn. Als het maar mist."

"Prachtig egaal mistig. Beetje idiote beschrijving, maar gewoon zoals het was: als een dikke ochtendmist die ons omgaf en waarin het "berekoud" was, zoals het hier vaker kan gebeuren.
Het ene moment lopen de straaltjes langs je slapen en als je naar een hoger gelegen gebied gaat, holt de temperatuur met graden tegelijk naar beneden. Op de Tafelberg kun je werkelijk een longontsteking oplopen, terwijl de mensen beneden met rode koppen in de schaduw vluchten om geen zonnesteek op te lopen."

Heilina Bruinsma en haar zus Neeltje zijn beiden geboren en getogen in het Oost-Groninger Midwolda, dochters van agrariër Tjaart Kloosterboer. Heilina woont al jaren in Zuid-Afrika (Kaapstad), terwijl Neeltje ingezetene van de U.S.A. is.

Nu de winter verraderlijk van gedaante verandert,
ons in slaap wiegt met lentebries en krokussen in
bloei, schaatsen slechts op het scherm afleiding
biedt, doen herinneringen hun afleidend werk.
Verlangen groeit naar genieten op Schier, parel
van onze Wadden. Al of niet bezakdoekt bijkomen
van strandwandeling, fietstocht, klauterpartijen
in rul duinzand. Geen remmingen ten aanzien van
dreigend overgewicht, journaalalarm of kolommen
in kranten…. Gevoel terugroepen, hérbeleven.

foto collectie Blaauw – Schiermonnikoog, jaren ’80

Een interessante site, als hulpmiddel om greep op het verleden te krijgen, is Schoolbank.nl. Vanmorgen even gekeken, zag ik een aanmelding van iemand van wie ik dacht: "Hé, die ken ik…." Greetje Pomp, nu als Pater-Pomp door het leven gaande. Ze was wat jonger dan ik, zus van Lammert Pomp, een klasgenoot op de ULO Scheemda, tafeltenniskameraad in de "Esbxf6rg". Met Greetje heb ik minstens een week "verkering" gehad. Op Schoolbank heeft ze nog geen profiel ingevuld, maar wel een foto geplaatst uit latere jaren, waarschijnlijk geschoten op een rexfcnie (ULO Scheemda?).   Op die foto staat ze, of beter gezegd zit ze geanimeerd met drie "collega’s " te praten, te weten Janna Beertema, Anneke van Delden en Janneke Grimmius. Ook denk ik Ria van Delden te herkennen, jongere zus van Anneke. Lévend verleden!
Deed me meteen denken aan een helaas iets minder heldere foto, ook afkomstig van de VUS-feestavond (plm.1960) in de grote zaal van hotel "’t Hoen" in Scheemda. Van die avond liet ik al eerder enkele toneelfoto’s zien. Hier een rijtje zingende nachtegalen, fraai uitgedost, vrouwelijk schoon uit de ULO-jaren, eind jaren vijftig, begin jaren zestig. Ongetwijfeld heeft de zaal niet alleen van de muzikale klanken genoten, maar verlustigden velen, met name de "mannelijke" pubers, zich aan het uiterlijk vertoon: "Mooie benen, mooie benen…."
   
Niets menselijks was ons als scholieren vreemd, helden met de mond, maar de dadendrang verschilde nogal al…. Nu heb je tijd om die periode nog eens te beleven. De heerlijke momenten, de nederlagen, de goals, de gemiste kansen. Nee, uitverteld ben ik nog niet (tot vreugde van de een en tot ergernis van de ander….)

foto boven: Schoolbank.nl
foto onder: eigen collectie, fotograaf onbekend; vlnr Trijnie Heeres, Gineke Koers, Anneke van Delden, Janneke Grimmius, Frouwkje Kuipers, Gineke Bakker, Greetje Pomp (onder voorbehoud, ik hou me aanbevolen voor eventuele correcties….)

Lang, lang geleden….. Nou ja, 1960 vermoed ik. En dan zit ik er niet ver naast. Een foto, waarschijnlijk gemaakt door leraar Hoek, die mist op het plaatje. Hoek was de contactpersoon met het bestuur van de VUS, de Vereniging ULO Scheemda, hier sfeervol vereeuwigd in de grote zaal van jeugdherberg De Esbxf6rg in Scheemda. Wie geven hier acte de présence? Links in ieder geval de heer en mevrouw Van Gerven, de toenmalige beheerders van "De Esbxf6rg". Ze vertrokken niet lang hierna naar de JH in het Utrechtse Bunnik. Ook van de koffie smikkelend een mij onbekend manspersoon, als ik me goed herinner een zwager van docent Hoek. Toevallig aanwezig? De verantwoording dragende scholieren zijn zich zichtbaar van hun taak bewust, cursus: "Hoe drink je je koffie…" Achter het echtpaar Van Gerven staat Janneke Oosting (Scheemda), goedlachs, sportief.In het café van haar ouders organiseerden we zelfs een eerste danscursus, nam ik mijn koffergrammofoon mee. "Hé, niet zo stampen….!" Sloeg de naald constant over…. In het centrum de imposante gestalte van Hemmo Kuiper (Midwolda), de bedachtzame, laatstejaars. Rechts van hem Dina Arbeider (Scheemda), giebelend als geen ander, en Harm Maathuis (Nieuw Scheemda), brok wilskracht. Staande, met bril, Tineke Alles (Scheemda), van wie ik lange tijd een fotootje in mijn agenda had, kon ik een oogje op haar houden…. Helaas, in mijn genen is (te?) weinig Don Juans aan te treffen, een kalverliefde. Versieren is niet bepaald een kundigheid geworden, dat kun je ook wel aan deze zaal zien, armzalig versierd…. Ja, die overblijvende lange ben ik (Midwolda), toen met golvend haar zo te zien en géén "fok op kop". 
Prachtige herinneringen, bijna jubilerend, in goud. Sociaal leren leven, hoorde ook bij de ULO Scheemda.

Génen, vreemde dingen…. Voetbal zit daar ook in, denk ik. Zowel het actief bedrijven van die populaire sport, als het passief volgen van de ontwikkelingen, vooral wat betreft je eigen clubs: Zuidhorn, Scheemda, MOVV, en bij het betaalde voetbal natuurlijk FC Groningen. Ajax hoorde daar jarenlang bij, vanwege het fraaie voetbal (inclusief noorderlingen als Klaas Nuninga en Jan Mulder), maar de liefde voor de Amsterdamse club is tanende. Mijn vader was altijd een fervente aanhanger van Feyenoord: "Geen woorden, maar daden!" oftewel: "Arbeid adelt". Zelf voetbalde hij niet, tenminste niet echt. Als hij bij thuiswedstrijden van MOVV aan de lijn stond, gingen zijn voeten wel altijd meedoen, daar hebben we meermalen gebiologeerd naar gekeken. Mijn moeder had niet zoveel met voetbal, ook al lag vroeger het veld van v.v. Drieborg achter haar ouderlijk huis aan de Oude Dijk. Je kon er via een smalle plank over de sloot en het pad langs de groententuin snel komen. Ze vond het maar een raar spelletje, al trapte ze op hoge leeftijd nog wel een balletje met de kleinkinderen. Die kinderen van ons hebben bij Zuidhorn met groot plezier meegespeeld in diverse jeugdelftallen, vooral de oudste. De jongste liép het makkelijkst, maar twijfelde in het veld vaak aan het nut van al dat geloop. Uitsloverij….. Voor de overgang naar de senioren gaven ze de pijp aan Maarten. De oudste was meer dan zat van het geschreeuw aan de kant, de jongste had het ook wel gehad. Hoofdschuddend accepteerden we hun beslissing, jammer vond ik het natuurlijk wel. Maar ja, een bal kan raar rollen en dat doét zo’n rond ding af en toe ook….

foto’s xa9janblaauw, eind jaren zeventig – vakantie in en om Havelte – oma Blaauw en kleinzoon Marco amuseren zich.

Een TV-kijker ben ik niet, zeker niet op dinsdagavond, als er niets van mijn gading is op de publieke zenders. (Naar commerciële zenders kijk ik sowieso al zelden of nooit). Toch vindt mijn vrouw het samen kijken naar iets intrigerends hoogst aangenaam en dan biedt de aloude video uitkomst. Onlangs werd de klassieker "Casablanca" uitgezonden op Canvas, dat legden we keurig vast.   Gisteravond genoten we wederom van deze onontkoombare movie met Humphrey Bogart en Ingrid Bergman in de hoofdrollen. Die Bogey met zijn mysterieuze uitstraling ondanks zijn onmogelijke stem….. En Ingrid Bergman blijft een prachtige verschijning met erotiserend kusvermogen en een uitgebreide garderobe. Het verhaal liegt er niet om: De Tweede Wereldoorlog, Parijs bezet door de Duitsers, Frans Marokko nog "onafhankelijk", vallend onder Vichy. De gevluchte Amerikaan Rick die is neergestreken in Casablanca na een kortstondige, maar ingrijpende ontmoeting met Ilsa Lund in Parijs. Rick’s Place blijft als bar-restaurant (en gokhal) dankzij o.a. entertainer Sam  en de weinig scrupuleuze Franse commandant Renault zo lang mogelijk succesvol open. Ook al wil de door Berlijn gestuurde majoor Strasser dat veranderen, zeker na de komst van Viktor Laszlo, Europees verzetsleider (en echtgenoot van Ilsa Lund…..) Het lijkt er op dat Rick met Ilsa de dans wil (en kan) ontspringen, maar uiteindelijk zorgt "sentimentalist" Rick ervoor, dat Ilsa met Viktor Laszlo per vliegtuig vertrekt.   Majoor Strasser, die dat op het laatste moment wil voorkomen, wordt door Rick neergeschoten, commandant Renault ziet nieuwe mogelijkheden en laat zijn manschappen "elders" naar de daders zoeken.
Onvergetelijk blijft vanzelfsprekend de song van de film: "As time goes by", gezongen en gespeeld door pianist Sam, al ben ik de melodie nu al weer kwijt, schiet me zo wel weer te binnen. Melodrama? Och, wie weet, maar wel ontroerend mooi!

Voetbal???? Soms komt het mijn neus uit…. Wat een dwaze vertoning, sportief gezien, dit transfergedoe halverwege een lopend seizoen. Duidelijker kan het niet worden dat de commercie de eerste viool speelt en dat sportieve belangen ondergeschikt zijn. Ik heb van de huidige "Auszug der Gladiatoren" bij onze FC mijn buik meer dan vol, dit mos nait maggen!
Eerst de werkweigering van die anders zo aimabele Bruno Silva. Met onwillige honden kun je geen hazen vangen, dus de opstomer uit Uruguay kreeg zijn zin, Ajax ook, de FC een vettere bankrekening. Dan het gedonder in de glazen met de Groninger van het jaar 2007, de minzame Noor Erik Nevland.  Gaat ie wel, gaat ie niet? Nu dus wel, Nevland zijn zin, Fulham ook, FC Groningen een nog vettere bankrekening. (Dacht ik in mijn onnozelheid ook nog dat Stef Nijland zijn kansen tegen Feijenoord min of meer met opzet verprutste…) En, het kon niet uitblijven, de grootste klap, in mijn ogen: het vertrek van Rasmus Lindgren, terug naar zijn eerdere Amsterdamse werkgever Ajax. De meest ingetogen "Groninger", het keurmerk van het Groninger succes…..
Nog meer euro’s op de bankrekening, nog meer werk voor de scouts, nog meer inpassingsproblemen. Drie klassevoetballers, drie sympathieke sporters (hoewel de een wat meer sympathie in de waagschaal heeft gesteld dan de ander….), drie dragende spelers met onmiddellijke ingang naar elders, halverwege het seizoen 2007-2008. En dan kan manager Hans Nijland aan het begin van deze transferperiode nog zo stellig beweren dat Groningen niemand zal laten gaan, we weten nu hoeveel waarde dergelijke woorden hebben. Nul komma nul.
En toch…… FC Groningen, mijn club! Chapeau voor de trainers met als boegbeeld klasseman Ron Jans! Hoed af voor de spelers die nu het mooie Martinistadsucces moeten (en zullen) gaan dragen. Met gemengde gevoelens wens ik de vertrekkenden het beste in hun nieuwe arbeidsomstandigheden. Het bèste? Ja, voor Nevland bij Fulham, dan levert het de FC nog wat extra’s op. Afwachten maar, gelukkig doe ik niet mee met dat "Voetbalcoach van het jaar" en ben ik geen co-sponsor. Sportief bedrógen voel ik me wel!

Van onze correspondente in Kaapstad: Heilina Bruinsma

"Het goede leven hier! haha. Misschien is dit wel een mooie Kerstkaart!"

"Overigens heten de twee mannen op de ligstoelen op ons terras: KLAAS en JAPIE! En dat is bloedserieus. Veel blanken, zwarten en kleurlingen hebben hier echt namen vanuit onze geboortestreek. Ook Tjaart (de naam van mijn vader) hoor je hier regelmatig.
En Heilina hoef ik ook bijna nooit te spellen. Net als de naam van onze dochter: Elsebi. Ook dat is hier een gangbare naam. De assistente van onze tandarts heet bijvoorbeeld ook zo. Precies hetzelfde geschreven. Grappig hoor! We hóren hier dus echt een beetje…… Onze zoon heet Jasper en noemden we vroeger vaak Jappie. Hier ook veel gebruikt. Alleen Hans, de naam van mijn man, hoor je eigenlijk nooit. Is denk ik te Duits. Bruinsma, onze achternaam, spellen we hier als: de kleur bruin en dan s m a. Nooit een probleem….
En nu moet ik echt iets nuttigs gaan doen. Moet nog bomen snoeien! Dat kun je hier BLIJVEN doen. Dat groeit 5 meter per seizoen."

foto: xa9heilina bruinsma

Reacties op je weblogberichten zijn waardevol, ook als ze via de mailbox binnenkomen. Op de foto’s en teksten over het toneelstuk dat de VUS (Vereniging ULO Scheemda) opvoerde in de toen nog bestaande grote zaal van ’t Hoen, kwam onder meer een reactie van Roel(ie) Groenbroek. (Geboren en getogen in Scheemda, daarna jarenlang verfriest in Buitenpost en nu met zijn Drentse periode bezig in Assen, gepensioneerd en wel. Maar Scheemter blijft ie!).
Roel helpt me uit de droom voor wat betreft de jongedame in het toneelstuk. Dat is Froukje Engelkes, dochter van "Plietsie Engelkes", die indertijd achteraan op de Parklaan woonde, in Scheemda/Eexta. Roel speelde in het stuk een verstrooide dichter, Marinus Bakker ("Manus") was de butler. Roel kent zelfs nog de tekst die hij uitsprak in de gefotografeerde scène: "Het matblanke maanlicht toverde zacht zilveren glanzen op de bladeren welke hij teder kuste…." Poehhh!!! En ik kan me met de beste wil van de wereld geen zin, geen woord van de tekst herinneren.
Roel heeft ook nog in een ander toneelstuk gespeeld in zijn ULOtijd, samen met o.a. Harm Maathuis en Willemien Boelkens. Het toneelspelen zat hem in het bloed. Hij speelde gastrollen bij het Scheemter Dameskoor en belandde ook in de Fryske toneelwereld van Buitenpost. Zijn vrouw (Stieneke van Ham) deed destijds de grime.
Roel is intussen met de VUT, woont al weer meer dan drie jaar in Assen. Nee, geen toneel meer, maar wel zingen in een shantykoor.

Ooit was ik in de voetbalwereld actief, eerst als speler, later intensiever als jeugdleider/jeugdsecretaris, scheidsrechter, redactielid clubblad, lid schoolvoetbalcommissie KNVB Afdeling Groningen. Zo heette dat toen nog, voluit. Nu is het (voor zo ver ik weet) KNVB Noord, met een bondsbureau in Heerenveen. Toén, in de afdeling Groningen, was het oude kantoor in de Wassenberghstraat in Stad, een begrip. De verhuizing naar het moderne gebouw in Hoogezand was in vele opzichten een verbetering, maar qua sfeer is het nooit meer geworden wat het wás. Bovendien was het moeilijker bereikbaar vanuit Zuid- en later Noordhorn, zeker als je aangewezen was op openbaar vervoer. (Maar ja, voetbalbobo’s reden toen bijna allemaal in toonbare wagens, die hadden niks met spoor of bus. Ik paste daar inderdaad niet echt bij…)
Waarom ik dit nu opdiep? Vorig jaar stuurde een goede kennis, al weer jaren in Peize wonend, maar enkele decennia daarvoor Noordhornster en o.a. redactielid van onze schoolkrant, mij een briefje plus een zo goed als nieuw bondsdiploma, "geldig tot 1 augustus 1975".

Mijn pasfoto prijkt erop met de "functie": commissielid. Keurig van een KNVB-stempel voorzien. (Zo’n diploma was tevens bewijs van toegang tot voetbalwedstrijden, compensatie voor beschikbaar gestelde tijd, kennis, kunde en energie). Om onnaspeurbare redenen is dit diploma tussen de spullen van iemand anders geraakt, ik kan me niet herinneren het ooit te hebben gemist. Zelfs de plaats voor mijn handtekening is leeg, wellicht heb ik het nooit in mijn bezit gehad. Mijn functioneren binnen de schoolvoetbalcommissie zal er niet onder hebben geleden, vermoed ik. De eerste violen werden daar kundig bespeeld door mensen als Henk Iwema en Geert Sandjer. Ook herinner ik me van voor die tijd nog als voorzitter de heer Huizinga, uit Noord-Groningen. Voorliefde voor vergaderen had ik toch niet echt, ik wilde wat doen, resultaten zien, ontwikkeling, vooruitgang, vernieuwing, zoals meisjesschoolvoetbal en een logische opbouw richting eindtoernooi. Afscheid heb ik niet officieel genomen, op eigen verzoek. Receptiemoeheid, toén al…. Mooie momenten waren er gelukkig vele, vooral op de voetbalvelden tijdens de diverse toernooien. Grijpskerk, Blijham, Nieuw Buinen….. (Hé, Gerard Wiekens speelde toen in het Blijhamster schoolteam…) Aan dié momenten denk ik graag terug.