bloeiendonkruid

De koren- en pelmolen ‘De Fortuin’ te Noordhorn ziet er weer (bijna) als een echte molen uit. Afgelopen woensdagmorgen (15 april 2009) zijn de nieuwe roeden geplaatst, een spectaculair gebeuren onder ideale weersomstandigheden. De molenbouwers van Vaags (Aalten) en Jellema (Burdaard) zijn nu nog bezig de diverse onderdelen, zoals de fok- en de Van-Busselwieken op de juiste plaats te monteren.

Zaterdag 9 mei kan de danig gerestaureerde molen worden gepresenteerd aan de bevolking van Noordhorn en omgeving. Een dag eerder, op vrijdag 8 mei, komt Commissaris der Koningin in de provincie Groningen, Max van den Berg, de gerestaureerde molen officieel in gebruik stellen voor een select gezelschap genodigden. Hopelijk kan er dan wel worden gedraaid, want dat lukte in 1983, na de toenmalige restauratie, bepaald niet. In 1983 kostte de klus zo’n 300.000 gulden (de gemeente droeg 132.000 gulden bij) en werd de molen heropend door burgemeester Van der Zaag die refereerde aan de opknapbeurt van 31 jaar eerder, in 1952. "Hopelijk is het niet zo dat een opvolger van mij op 10 december 2014 nog eens met hetzelfde verhaal komt…" De vroegere burgervader sprak toen de wens uit dat de molen nog lang met draaiende wieken boven het dorp mag uittorenen "als een toonbeeld van onze krachtige Groninger aard, taai en vasthoudend als de grond waarin wordt gewerkt"!
Het is nu 2009, we zullen zien uit welk vaatje de huidige CdK tapt bij zijn opening…

xa9foto: jan blaauw 15 04 2009

Pasen…. Wat had ik vroeger als kind de pest aan die Paasdagen… Je kon nooit normaal je gang gaan, altijd dat gedoe met nieuwe kleren of schoenen (en de neuzen van die schoenen waren altijd minder slijtvast dan nodig was in verband met weg te trappen ballen, of steentjes…) vriendjes waren er niet of mocht je niet mee spelen vanwege kerkelijke toestanden…
Nu is dat anders, al zijn we nog steeds buitenkerkelijk… Het aanschaffen en/of dragen van nieuwe kleding is niet Paasafhankelijk, balletjes trappen gebeurt niet zo vaak meer (de kans op noodlandingen is te groot geworden….) en de vrienden van weleer zijn vaak buiten Paasbereik. Bovendien vinden we een dag zonder verplichtingen géén straf, zeker als het mooi weer is. Paaszondag was dus geen enkel probleem dit jaar. En Paasmaandag evenmin. ’s Middags al op tijd naar de Noordhorner molen "De Fortuin", de plaats waar vertéld zou worden. In de verte horen we het geluid van een doedelzak, dichterbij gekomen zien we nog net de ‘piper’ (naar later bleek René van Iterson) met ‘zijn gevolg’ de molen betreden.

We blijken op dat eerste vertelmoment (13.00 uur) de twee enige échte belangstellenden en horen bijzonder geboeid het verhaal over de Slag bij Noordhorn, de nederlaag van de Staatsen, de invloed van de Schotten, het werk van de piekeniers, het graven van dwarse slootjes, de omstreden plek waar Verdugo zijn hoofdkwartier zou hebben gehad…. Prachtig, zo’n rasverteller, zo’n bevlogen historicus die bovendien op andere momenten wel eens optreedt als ‘Ceremonial Piper’. Jammer dat de context een armzalige indruk maakt, maar dal zal wel te wijten zijn aan groeipijnen….
Direct daarna snel naar het nieuwe dorpshuis ‘de Dxf6rpsstee’ aan de weg richting Oldehove. Daar organiseert de schietvereniging Noordhorn haar jaarlijkse Paasevenement "neuten schaiten". Jammer, het is een binnenactiviteit, de club wil het spel technisch zo zuiver mogelijk spelen, een mooi vlakke ondergrond. Even moet de onwennigheid worden weggewerkt, dan doet de kogel zijn werk, bij de een beter dan bij de ander.

Veel begrijp ik er niet van, al weet jeugdig talent Sven de laatste drie noten weg te schieten en kan hij incasseren (en de muntjes komen in zijn eigen bakje, zelf verdiend!). Het is gezellig toeven, maar lang blijven kan niet, er staat nog meer op het programma.
Roosmarijn komt logeren en wil wel even mee, voor ons nog eens, naar de molen. Nee, niet het verhaal van René van Iterson, maar de klim verder naar boven, waar molenaar Klaas Hekker op zijn stokpaard zit en het reilen en zeilen van de molen uit de doeken doet. Zelf verbaas ik me weer over de vertelkunst van de ‘piperman’, die heel veel weet over de Slag bij Noordhorn in 1581 en het vervolg van de Tachtigjarige Oorlog (o.a. de val van de Stad in 1594). En de richtingenstrijd tussen de historici over de beantwoording van de vraag waar Verdugo zijn mannen legerde (bij déze molen of bij dié…) interesseert me. Toch maar eens wat boringen rond de huidige molen? En zoektochten met metaaldetectoren in de buurt van de oude weg?
’s Avonds staat het Paasvuur gepland. De bult heeft door omstandigheden geen recordhoogte bereikt, maar is alleszins de naam Paasbult waardig. Vanaf 20.00 uur vertrekt de fakkeloptocht van de molen door het dorp (het lijkt wel een puzzeltocht) naar het terrein aan de Noorderweg (ijsbaan/sportveld). Het begint snel te donkeren, als de zorgvuldig optredende vrijwilligers met enkele kinderen aan de hand de brand steken in de bult. Na korte tijd zien we een pracht van een fik, de boze geesten krijgen het heel hard te verduren… Veel publiek, een gezellige, ontspannen sfeer, prima weersomstandigheden: Noordhorn vierde Pasen 2009. Uit de tijd, sommige gebruiken? Het is maar net hoe je het bekijkt!

xa9foto’s: jan blaauw, 13 april 2009

De Historische Kring Zuidhorn organiseert voor haar leden (en die van Aeldekerka) en voor andere belangstellenden op dinsdag 21 april 2009 een lezing over de Fraeylemaborg in Slochteren.  Mevrouw Hennie van Harten neemt de lezing voor haar rekening, haar voordracht begint om 20.00 uur in Hotel In ’t Holt in Zuidhorn.
Aanvullende tekst op de convocatie:
De Fraeylemaborg is gelegen op een landgoed van ruim 23 hectare. Het borggebouw ontstond meer dan zeven eeuwen geleden en kreeg aan het eind van de 18e eeuw haar huidige uiterlijk. Het park, deels naar ontwerp van G.A.Blum en L.P.Roodbaard, is aangelegd in de Engelse landschapsstijl. Hierbij zijn restanten van de formele barokke aanleg bewaard gebleven, zoals de karakteristieke middenas. Inmiddels is men begonnen aan de restauratie van het park.
De borg werd in de middeleeuwen als ‘steenhuis’ gesticht en groeide uit tot een imponerend gebouw met invloedrijke bewoners. De laatste bewoners, de familie Thomassen xe0 Thuessink van der Hoop van Slochteren, verkochten de borg in 1972 aan de Gerrit van Houten Stichting.

Leden van de HKZ en Aeldekerka hebben gratis toegang. Entree niet-leden bedraagt x803,00. Op zaterdag 25 april a.s. gaat de jaarlijkse excursie naar de Fraeylemaborg. Belangstelling? Bellen met Martinus de Boer: 0594 504147.

foto’s: website www.fraeylemaborg.nl

Gemeentelijke herindeling? Hoofdredactionele dwaling!
De vier gemeenten in het Westerkwartier gaan méér samenwerken. En wat doet de hoofdredactie van het Dagblad van het Noorden? Die dendert met een ongevraagd commentaar als een olifant door de porseleinkast van de bestuurscentra in deze regio. En dat op regiopagina 11×85 (Editie West – 4-4-2009): "Het is hoog tijd dat de gemeenten in het Westerkwartier samensmelten." Een viersterrengeneraal die in vol ornaat zich bij uitzondering te voet waagt tussen het voetvolk en spreekt: “Dié kant op!” In het soldatendom verdedigbaar, in bestuurlijke centra met zorgvuldig opgebouwde structuren, regels, procedures bespottelijk! Een hoofdredactie van een dagblad hoort er zorg voor te dragen dat repeterende onderwerpen zoals ‘de gemeentelijke herindeling’ evenwichtig, kundig en inlevend worden verwoord. Een hoofdredactie die eigenlijk zegt: “Schei uit met dat gefrxf6bel, dít moeten jullie gaan doen!” ontstijgt zijn competentie. Als dat dan vooral verdedigd wordt met woorden als ‘profijt’ en ‘kostenbesparing’ in deze tijd van hypotheekcrises en goochelen met miljarden, denk ik op mijn beurt: “Wat een arrogantie! En wat een schrijnend gebrek aan inlevingsvermogen!” Emoties aan de kant schuiven? Asjeblieft niet, emoties horen thuis in een vitale samenleving! Profijt van eenwording? Kostenbesparing? Voor wie dan wel? Jan met de Pet zal er niet veel van merken, alleen een nog grotere afstandelijkheid.

Gemeentekantoor Zuidhorn – Nog lang niet afgeschreven…..

Een groot gemeentehuis met een efficiënter werkend ambtenarenapparaat? Een fraaie voorspiegeling, maar de praktijk is anders, kent vele valkuilen en levert zelden of nooit datgene op wat van te voren zo fraai is voorgespiegeld. Een grotere vuist maken??? Illusoir! Meer voor elkaar krijgen? Meer kracht bijzetten? Dat is pas demagogie!
Een krant die nieuws hoort te verstrekken, meningen dient te verwoorden om het democratisch proces gesmeerd te doen verlopen, moet niet zelf zo nadrukkelijk ‘het onvermijdelijke over ons afroepen’. De vier kernen Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn kunnen financieel best uit, als ze sociaal verantwoord de tering naar de nering zetten. En als ze anders willen, meer samenwerken bijvoorbeeld, laat ze dat dan zelf op hún manier uitwerken, zonder hoofdredactiemassagex85 Ach, en als de meerderheid straks toch dat fusiepad verkiest, dan ook meteen maar door naar één gemeente Groot Groningen. Dán kun je nog eens een vuist maken!

Gemeentehuis Grootegast – Hoe lang nog?
www.grootegast.com

Plaatjesalbums…. Het vlaggenalbum was mij dierbaar, al ‘leende’ ik het van broer Hemmo. Het album met diverse volksstammen uit vooral Amerika zei me destijds niet zoveel, ik heb er weinig in gesnuffeld. Ik zal ook nog eens op zoek gaan naar de albums van "Bambi" en "Pinokkio". Die twee waren ook favoriet en ook die plaatjes zullen vast en zeker bij boodschappen zijn ‘verdiend’.
Een album dat ik later eens cadeau kreeg, tweedehands, is Carl Hagenbeck’s ‘Dierenvangst’: "Met de UFA in de wildernis". Het album met plaatjes is een uitgave geweest van de N.V. Koninklijke Zeepfabrieken ‘De Duif’ (voorheen Chr.Pleines – Den Dolder). Het album is aan buiten- en binnenkant verkleurd door de tijd, maar de plaatjes zitten er allemaal keurig in, aan één kant voorzien van een lijmlaagje, en zo hoort het. Het is bijna 80 jaar oud! Een samengaan van cultuurfilms en wilde dieren, een bijzondere uitgave. Luipaardenjacht in Njassaland, jacht op de Pirarucu in het Amazonegebied, of de jacht op krokodillen….Pofaddervangst in Abessinië, leeuwenjacht in Massailand, olifantenjacht op Sumatra, apenvangst met strikken, vangst van zee-olifanten…. Prachtig! (het album bedoel ik…)