bloeiendonkruid

Afgelopen donderdag met echtgenote Gé en Riekus Niewold, een jeugdkameraad, de jaarvergadering bezocht van de Historische Vereniging in de gemeente Scheemda. (De club die dat voortreffelijke blad "Duvekoater" uitgeeft, twee keer per jaar!).  De bijeenkomst werd gehouden in de grote zaal van dorpshuis/jeugdherberg "Esbxf6rg" in Scheemda, een plek die voor ons steevast herinneringen oproept aan de jaren zestig! (Zie ook www.jeebeetjes.nl). Hoewel de zaal goed bezet was, bleek voorzitter Jan Groenbroek niet helemaal tevreden over de opkomst. Ze zijn in Scheemda niet gewend aan onbezette stoelen…. Het huishoudelijk gedeelte werd gemoedelijk afgehandeld, geen vragen of opmerkingen, mede doordat ‘puutholder’ Meedendorp zelf door ziekte afwezig was. Kascommissielid Tom van der Meulen kon de aanwezigen volledig geruststellen: de financiën van de Historische Vereniging zien er rooskleurig uit, de penningmeester heeft de zaken prima voor elkaar. Voorstel: décharge verlenen, hetgeen door voorzitter Groenbroek met succes aan de vergadering werd voorgelegd.
Na de koffiepauze was de beurt aan dé verzamelaar van historisch materiaal van Scheemda, Daan Glazenborg. Hij heeft vele historische beelden (ansichtkaarten, foto’s e.d.) in diaseries ondergebracht. Op deze avond zou Eexta uitgebreid aan bod komen, maar het bleef ‘beperkt’ tot het gebied van het oude diep tot het nieuwe kanaal. Toén Eexta, nu Scheemda…. Het kundige commentaar bij de beelden werd geleverd door Jan Groenbroek en Jan Pieter Koers, afwisselend. Overigens kwamen er vele informatieve aanvullingen uit de zaal van gexefnteresseerde Scheemters als Fré Klok en Chris Kraster, maar ook van een jongere als Jan Maathuis, wiens opa vroeger vaak met een schip in het oude kanaal bij de Haven of de Diepswal lag. Verzadigd kon ieder na afloop huiswaarts keren, al of niet bezig met de kans op sloop van de kerk aan de Kerkstraat. In april 2009 is de volgende bijeenkomst, met geschiedkundige Duyvendak, de ‘vader’ van de nieuwe Historie van Groningen. Ook dan zullen er vele gexefnteresseerde Scheemders en oud-Scheemders aanwezig zijn. De Historische Vereniging in de gemeente Scheemda is een bloeiende vereniging!

Een krantenknipsel uit de dertiger jaren met een foto van de Diepswal in Scheemda. Het knipsel is afkomstig van oud-Scheemder Jacob Appeldorn, nu al jaren lang woonachtig in Australië.

Twee duidelijke oorzaken voor het ‘spoken’ van mijn geboortedorp Midwolda in mijn bewustzijn. De intensieve manier waarop ik in Noordhorn bezig ben geweest het ‘ontwieken’ van de molen "De Fortuin’ vast te leggen, doet me denken aan de oude, toch wat troosteloze molen in ‘Midwolle’. En het plaatsen van de foto van de Hervormde J.V. "Immanuël" (1924) in het Dagblad van het Noorden van 1 december jongstleden, en de reacties daarop, doen de rest.
Laten we ons nu maar even tot de molen(s) beperken.  De molen in Midwolda herinner ik me als een molen die al lang geen molen meer was.

Wat er wel stond, werd gebruikt door Hateboer. (Lammert?) Een enkele keer mochten we wel even kijken in de molen, maar veel zei het ons niet. Vergane glorie, dat straalde de molen ook uit. Een naam? Bleek ook al verdwenen. (Of ben ik die vergeten?) Hateboer had ook een zoon, Willem. Drie, vier jaar ouder dan ik ben. Hij ging bij ons naar de openbare school, behoorde tot de ‘tulitoanen’. De kinderen die naar de CNS gingen (of was het een School met de Bijbel?), noemden we ‘koksjoanen’. (Pas veel later begreep ik de herkomst van die naam, die je ook als erenaam kunt opvatten). Berucht waren de gevechten die wel eens opbloeiden tussen de ‘grootsmoelen’ van beide scholen. Eens was Willem Hateboer daarbij betrokken. Een lijf-aan-lijfgevecht met de zoon van snieder Van der Wal. Willem leek het onderspit te delven, toen er een motormuis kwam opdagen die beide kemphanen in hun nekvel greep, een schop onder de kont gaf en de schermutseling aldus met een anticlimax beëindigde. Ik heb daar als jochie vast en zeker met grote ogen naar staan kijken…. Willem Hateboer, van de molen…. Er was toch iets van zijn prestige afgebrokkeld.

Nu is er maar heel weinig meer over van de molen in MIdwolda. Dat weinige is wel keurig opgeknapt. Toch jammer dat er in het Oldambtster dorp geen gelden beschikbaar kwamen om er werkelijk weer een molen van te maken. Dat lot was trouwens heel wat dorpen beschoren. (En dan te bedenken dat Winschoten drie complete molens herbergde, daar ging je toen van knarsetanden…).

De molen, zoals ie er ooit heeft uitgezien, aan de Molenlaan in Midwolda. Bij smid Uffen langs.

De CNS in MIdwolda, oude versie, met ook een duidelijk zicht op de molen.

Foto’s: collectie Ben Doedens

Bij het fotomateriaal van mijn moeder was ook een oude groepsfoto van de Hervormde Jongerenvereniging. De foto is genomen in 1924. De Hervormde jongeren, het zijn ‘slechts’ jonge mannen, poseren voor het gebouw ‘Immanuel’. Mijn vader Jan Blaauw, toen 19 jaar, staat tweede van links in de middelste rij.

De foto heb ik maanden geleden naar de redactie van Het Dagblad van het Noorden gestuurd met de vraag wie de andere afgebeelden op de foto zijn. De foto werd de afgelopen maandag 1 december geplaatst in de rubriek "Ik zoek…." met een heel korte toelichting. (Foto, jaartal, plaats, naam van mijn vader en het feit dat mijn vader toen in 1924 ‘kennelijk nog kerkelijk georiënteerd was’, waarover later meer…)
In tegenstelling tot een eerdere foto van een pupillenelftal van V.V.S. uit Oostwold (toen de telefoon werkelijk een zaterdagmorgen lang niet stilstond), riep deze foto slechts enkele reacties op. De eerste was van een goede bekende, Ben Doedens uit Oude Pekela. (Mijn vroegere kameraad van de lagere school in Midwolda en de ULO in Scheemda). Hij vertelde dat de man links naast mijn vader Aafko Jager moest zijn. Aafko is smidsknecht bij Breuker in Midwolda geweest, ging later naar de klokkengieterij. Daar is hij in 1962 verongelukt, toen directeur Koek een auto met aanhangwagen achteruit de fabriek inreed en Aafko Jager op onverklaarbare wijze werd overreden. Heel ongelukkig allemaal.
De tweede reactie kwam uit Midwolda zelf, van Heiko Tiggelaar, met wie ik uitvoerig heb gepraat over de foto, maar vooral over Midwolda en Midwolmers. Heiko meende mensen te herkennen als Spekman, Zwiers en Boven. Maar ja, 1924 is heel lang geleden en Heiko is nu 69….
Een derde reactie kreeg ik gisteren via een tussenpersoon. Tot mijn stomme verbazing: Iemand in het UMCG vraagt mijn excuses naar aanleiding van het commentaar bij de foto. Mijn excuses naar aanleiding van de levensbeschouwing van mijn vader. "Het zou uw grootheid tonen door tolerantheid en rectificatie in de krant t.o.v. andersdenkende", naam noem ik maar niet. Inmiddels heb ik de tussenpersoon gevraagd om iets meer informatie, nieuwsgierig ben ik wel….

Een verrassende 5 december… Vanmiddag een bezoekje gebracht aan het UMCG. Afspraak voor een echo om te zien hoe het hart en de aorta functioneren. Vlot geholpen en in de onrustige Stad had ik niks verloren, back home! Toen we terugkwamen, zag Gé (mijn echtgenote) op de vensterbank van het gemeentehuis (afdeling Burgerzaken) een boek liggen, keurig in een plastic omslag. Ze vertelde dat het boek er al langer lag. Toen pas zagen we het etiket achterop: "Ik ben een zwerfboek….mag ik mee? Ik zal heel lief zijn!" Nou, als je zo sympathiek wordt aangesproken, ga je op het verzoek in. Boek mee in de fietstas ("Telemachus in het dorp" van Marnix Gijsen). Thuis was ik het vergeten, mijn aandacht werd opge-eist door een opvallend Sintcadeau op de stoep bij de voordeur. (Van wie zou dat nou wezen? Ja, van Sint, maar door wie gestuurd??) Pas later schoot het boek me weer te binnen. Tevoorschijn gehaald. Aan de binnenkant bleek een sticker geplakt, met informatie. Over ‘BookCrossing’, tot mijn schande (en tot mijn spijt…) nooit van gehoord. De website opgezocht (www.BookCrossing.com) en de informatie gelezen. De in het boek vermelde code ingevuld en ja, de geschiedenis van "Telemachus" gelezen, te vondeling gelegd in Zuidhorn. Mijzelf meteen geregistreerd, ik vind ‘BookCrossing’ een prachtig idee! "MAKE THE WHOLE WORLD A LIBRARY!"  Voor mensen die liever informatie in het nederlands willen: kijk op www.bookcrossing.nl.  Van harte aanbevolen!!!

De Noordhorner koren- en pelmolen ‘De Fortuin’ wordt grondig gerestaureerd. Nadat anderhalf jaar geleden scheuren in een van de roeden werden ontdekt, bleek er niets anders op te zitten dan de molen voorlopig vast te zetten en koortsachtig op jacht te gaan naar de benodigde restauratiegelden. Inmiddels is er ruim 127.000 euro beschikbaar gekomen vanuit een een Rijkspot en besteedt de gemeente Zuidhorn zo’n x80 40.000 aan dit project. Kleinere verbeteringen worden bekostigd vanuit de donatiegelden.
Woensdag 26 november was de enerverendste dag in de restauratiefase tot nu toe. Het gespecialiseerde bedrijf Jellema uit het Friese Burdaard, geassisteerd door een kraan(machinist) van Vrieswijk, haalde de roeden van de  molen.
Eerst moest de bovenas worden verwijderd,

daarna een van de twee resterende fokken naar beneden gehaald.

De kwetsbare roede met één fok legde daarna het loodje, vervolgens ook de tweede roe.  Geen gezicht, een molen zonder wieken, een lichaam zonder armen, maar Noordhorn moet het er voorlopig meedoen. Geen Kerstverlichting dit jaar, mei 2009 wordt naar verwachting een glorieuze Fortuinmaand. Dan dient de restauratie te zijn afgerond en kan er worden gemalen en gepeld. De vrijwillige molenaars Hekker en Schouten kijken derhalve vol verwachting uit naar de eerstvolgende Molendag 2009!

Foto’s: xa9janblaauw 26 11 2008