bloeiendonkruid

Gelukkig wordt het steeds duidelijker: de muziektheatervoorstelling SWET4 van ‘geestelijk vader’ Gert Sennema gaat niet alleen Zuidhorn aan, maar ook Nóórdhorn. Aanvankelijk werd er in de publiciteit straal aan voorbijgegaan, maar de laatste tijd is er toch sprake van een kentering. In de berichtgeving in het Dagblad van het Noorden en voor RTVNoord wordt vaker benadrukt dat het om Noord- en Zuidhorn gaat en ook in de streekbladen wordt hieraan aandacht besteed. Dat beseft ook het publiciteitsteam van SWET4!
Waarover gaat SWET4? Het (traag?) naderende afscheid van de huidige verkeers- en spoorbrug over het Van Starkenborghkanaal tussen Noord- en Zuidhorn.  De schriptschrijvers Janna de Lathouder, Remco Ekkers en Pieter Stellingwerf (de laatste is tevens regisseur) weten van wanten, de vormgevers Kees Botman en Gert Sennema zijn gemotiveerd tot op het bot, de componisten Sybolt Kamstra en Johan Faber componeren er lustig op los en spelers als Joop Wittermans, Maaike van der Hoek, Geert Hazenberg en Vera Sutman staan te popelen van ongeduld…. En dan hebben we choreografe Peggy Seelig en en kledingvrouwe Aafje Horst nog niet eens genoemd… Wanneer dit vierde SWET-deel wordt gespeeld in Zuidhorn-Noordhorn? Op 30 en 31 mei en op 1 juni aanstaande! Het publiciteitsteam licht een tipje van de sluier op: Tijdens SWET 4 geven Henk van der Horn & Liesbeth van Wijk elkaar drie dagen achtereen het ja-woord." (Driedubbel getrouwd dus, een hárd huwelijk….)
Met SWET4 zit het SWETproject op de helft. De acht op zichzelf staande voorstellingen vormen samen een requiem. IN de periode 2007-2010 wordt op verschillende locaties in het Westerkwartier afscheid van markante gebouwen en landschappen genomen. Inclusief bruggen. Het klinkt dramatischer dan het is, in werkelijkheid. Dat is ook de bedoeling van theater. Múziektheater, bij Zuid- én Noordhorn, op 30 en 31 mei, en op 1 juni! Meer weten? Kijk op www.swet.nu.

De huidige spoorbrug over het Van Starkenborghkanaal tussen Zuid- en Noordhorn. Wordt volgend jaar, of later, vervangen door een nieuw exemplaar met spoorverdubbeling. Bovendien wordt een bocht aan de westkant gestrekt ten voordele van het scheepvaartverkeer.

Ja, die (jonge) jaren in de woningbouw achter de befaamde Fordgarage van Tj.Blaauw laten me niet los! Terwijl ik daar toch niet bijster lang heb gewoond. In juli 1945 ben ik er geboren als jongste van de 4 kinderen van Jan Blaauw en Boelwijna de Groot; in 1953 verhuisden we naar de Niesoordlaan 59, een woning die nu nog aanwezig is, ook al is het uitzicht vanuit de achtertuin drastisch gewijzigd. (Toén akkers met op de achtergrond het desolate voetbalveld van MOVV, zo ver mogelijk verwijderd van kerk en kerkgangers, nú de dijk rond het water van Blauwestad…). De Woningbaauwloane (ook wel Blaauws Loane) werd begin jaren vijftig voorzien van de naam Schortinghuislaan met als zijtak de Mennistenlaan (waar de families Everts en Dijkhuis woonden, en schilder Van Zuilen en de familie Tolk). Daar was dus mijn steeds ruimer wordend leefgebied. Het eenvoudige huis met de grote schuur, waar in een hoek het slachtvarken werd vetgemest, de voor ons verboden zolder, de simpele, maar sterke schommel… Het niet bestrate achtererf, de tuin met de zure appels, de sering op de hoek, de ligusterheg als landingsplaats in de eerste ik-leer-fietsen-fase…. De voordeur aan de straatkant werd nauwelijks gebruikt, ging ook zeer moeizaam open…. Mijn vader deed niet bijster veel aan de tuin bij het huis, hij had de handen vol aan de gehuurde akker op het land van boer Rigte Brouwer (Midwolda-Oost), dichtbij het huis van mijn oom Ties, ooit het ouderlijk huis van mijn vader. We hielpen daar wel eens met het laten vallen van pootaardappels in kuiltjes die pa had aangegeven. Niet mijn favoriete bezigheid, ik ging liever naar de weilanden om ‘laandjebloumen’ (madeliefjes) uit te steken en die in onze zijtuin te planten, met grond en al: trots als een pauw over ‘mijn eigen tuintje!’. Of ik was aan het voetballen op de verkeersluwe Mennistenlaan, samen met Derkie de Boer, die ondanks zijn polio-handicap graag een balletje trapte. Na een verjaardag speelde ik eens op het achtererf met mijn cadeau gekregen brandweerauto, vergeet ik nooit weer. Stond de tweeling Everts aan de kant te kijken, reed een ervan zo met zijn voorwiel over mijn brandweerauto, die daarop een deerlijk verminkte brandladder vertoonde…. (Geen Dinky Toy kwaliteit…) Brúllen….. Maar ja, géén nieuwe auto…. Ik mocht ook graag op avontuur gaan met een dropdrankje bij me. Kregen we van mijn moeder een flesje mee (halve liter), waarin wat melk vermengd met water. Zelf deed je er dan een dropje in en ging flink aan het schudden… Na flink wat geduld was er inderdaad sprake van een dropsmaak….. In die tijd werd ook de waterleiding aangelegd, met af en toe van die bulten op de weg, waarover ik dan onbeholpen met mijn fiets (met klossen…) een schuiver maakte. Voor die tijd hadden we een regenbak en in de schuur een pomp. In een al te hete zomer werd er met een tank op een boerenwagen drinkwater aangevoerd. Jeugdherinneringen…

Mijn moeder, Wiene Blaauw-de Groot, voor de nauwelijks gebruikte voordeur van het huis in de woningbouw. Eerst E53, later Schortinghuislaan 11. Begin jaren vijftig.

Gekiekt speelmoment aan de rand van het huis en het erf, in de woningbouw. Links mijn broer Hemmo, hij is van augustus 1943 (geboren in het huisje bij de boerderij van Van Anken, aan de Hoofdweg, Midwolda-Oost). Rechts mijn jeugdig persoontje, op de voorgrond Japie Tolk, buurjongen. Later werd het echt Jacob, krachtpatser van formaat!

De groepsfoto die ik lezersredacteur Jibbo Poppen liet publiceren in het Dagblad van het Noorden d.d. maandag 16 maart jongstleden, heeft heel wat gespreksstof en reacties opgeleverd. En bij mij is het Midwolda-gedeelte van mijn geheugen behoorlijk opgefrist! Eerst nog maar eens de betrokken foto:

Op deze weblog heb ik al eens eerder om reacties gevraagd, maar daar kwam toen niets over binnen, nul komma nul. Het bereik van een krant is toch heel wat groter en doeltreffender, gelukkig.
Eerst maar eens het tijdstip van de foto. Mijn inschatting is dat de foto direct na de Tweede Wereldoorlog is gemaakt, wellicht in 1946. Mijn ouders (Jan Blaauw en Boelwijna de Groot) die beiden op de foto staan, zijn in januari 1944 verhuisd van de Hoofdweg (Oost) naar de woningbouw (E53), later heette dat Schortinghuislaan (of – straat, ik vergeet dat telkens weer…) nummer 11. Het is niet waarschijnlijk dat het uitstapje in de laatste oorlogsfase is gemaakt, vandaar de conclusie plm.1946. Wellicht is dit toch nog preciezer aan te geven.
De afgebeelde bus met ‘Salon Expresse’ (en de buschauffeur uit het raampje hangend) is zo goed als zeker van de firma Bronkhorst (tussen Winschoten en Oude Pekela) en de buschauffeur heet Jan Grave. (Met dank aan Willem Pathuis voor deze informatie; hij is een neef van chauffeur Jan Grave, en een oud-klasgenoot van mij op de Rijkskweekschool in Winschoten). Wat de afgebeelde personen betreft, zijn we er bijna uit.
Bovenste rij v.l.n.r.: Roelf Everts, Geert Noor, Jantje Spackman-Kettler, Henny Groenbroek en Jan Spackman + buschauffeur Jan Grave.
Een na bovenste rij: Harm Boer ? (Haarm Krudoorn…), mevr.Tuin-Westerman, Corrie Groenbroek, Assie Tuin, vriend van Assie Tuin (kan het Hindrik Jan Koetje zijn geweest?), Jan Blaauw, Grietje Groenbroek-Spackman, mevr.Udema, Udema.
Derde rij van boven: Engel Tuin, Harmke Everts-Jonker, Jan P. Everts, Jan Bos, M.Kuiper (?), Boelwijna Blaauw-de Groot, Okko Timmer, Werkman, mevr.Timmer-Prins, mevr.Kuiper.
Vierde rij van boven: Wildrik Nuus, Antje Tuize-Baas, Hindrikje Nuus-Koning, mevr.Bos-Noor, Samuel Groenbroek, mevr.Werkman, Jurjen Adam, Tijtje Adam-Slagter.
Vooraan: Jantje van Ham-Smit, Paul Tj. van Ham sr, Ailko J.Tuize, Albert Dijkhuis, Roelfke Dijkhuis-Dieterman. (Met dank aan Jan Fré Boven voor heel wat preciseringen!).
Er blijven dus nog enige onduidelijkheden. Is die man staande links (met pet en duistere blik) inderdaad Harm Boer (getrouwd met Imke Kuipers) of is het iemand anders? Wie staat er bij Assie Tuin? Welke Udema is het? Jan of Poppo? De man onder mijn vader, is dat inderdaad Melger (of Melcher) Kuiper? Of is het een Kuper? Of toch iemand anders? En Werkman, Pieter of Hendrik? En mevr. Werkman-Boven of mevr.Werkman-Fokken?
Mochten er mensen zijn die nadere informatie kunnen verstrekken, graag!! Tot zo ver, maar ik kom er nog wel op terug! (Reacties naar mijn mailadres jan_b@hetnet.nl of schriftelijk naar Verl.Oosterweg 33, 9804 RD Noordhorn. BIj voorbaat dank!

Eindelijk weer eens naar het theater, in dit geval naar "De Oosterpoort" in Stad. Henk Scholte (ja, van de Groninger Cultuur en van ‘Twij deuntjes veur ain cent…’) bleek een belangrijke adviseur, hij was ook de eerste die we nabij De Kleine Zaal tegen het lijf liepen. Helaas had de belangstelling beslist beter gekund, jammer! (Maar misschien moet je tegenwoordig al blij zijn dat deze voorstellingen niet worden afgelast wegens gebrek aan belangstelling…) Zo’n 100 liefhebbers hadden desondanks de bepaald niet hoge entreeprijs betaald en hadden zin in een avondje xe0nders. Voor de pauze een optreden van de in Nederland niet bepaalde bekende Soetkin Collier. Zij maakte vroeger deel uit van de groep Laxefs, ooit tweede op het Eurovisie Songfestival. Later zong ze in ‘Ambrozijn’, nu is ze al een tijdje solo bezig, vergezeld door haar muzikale parcipanten. Broze liedjes, de meeste in het Nederlands, andere in het Zweeds en Frans. Ook iets van haar CD "Nocturne", een aanrader!

Het was jammer dat zang en begeleiding niet in evenwicht waren bij sommige nummers, dat deed afbreuk aan het geheel, toch al niet gunstig bexefnvloed door de lege zijkanten van de zaal. Desondanks een geweldige pluim voor Soetkin Collier en haar musici, een zeker aanvaardbaar niveau bereikend. (En misschien dan een volgende keer toch maar vertrouwen op de deskundigheid van de Oosterpoort-technici….) Dat deed wel de na de pauze optredende, bekendere Lieven Tavernier, wereldberoemd in Vlaanderen en omstreken door ‘De Fanfare van Honger en Dorst’, wel eens het officieuze volkslied van Gent genoemd. Nog brozere liedjes met prachtige teksten, gebracht door een allrounder die een goed stel begeleiders om zich heen had verzameld (en een ondersteunende zangeres die eigenlijk een groter aandeel in het geheel verdient). Lieven had slechts één sterke handicap, hij stond wat wankel op zijn benen. Dat had een desastreuze invloed op zijn praatlust, die niet al te cultureel werd voorzien van vorm en inhoud… Spijtig, al bleven de liedjes gelukkig overeind, in tegenstelling tot de zanger die maar nauwelijks kon worden behoed voor een lachwekkende val in het instrumentarium….
Al met al tóch een avond intieme Vlaamse liedkunst die het zonder de klare wijn beter had gedaan. Of zouden de evenwichtsproblemen van Lieven een andere oorzaak hebben? In ieder geval zijn er diverse CD’s, waardoor liefhebbers toch kunnen genieten van al die treffers!

Na de succesvolle uitgave van het Vlaggenalbum (door mijn broer en ik veelvuldig gebruikt in de vijftiger jaren) kwam De Faam (Breda) met een nieuw plaatjesalbum: Volkerenatlas Amerika. De teksten in dit nieuwe album zijn van drs.J. Victor Jansen, etnoloog en toendertijds conservator van het Museum voor Land- en Volkenkunde in Rotterdam. Onder zijn supervisie werden ook de afbeeldingen gemaakt. Een album, langwerpig, drie plaatjes + teksten per bladzijde, dat 120 plaatjes kon bevatten. Dat van ons bevat die 120 plaatjes ook, van nummer 1 (‘Verspreiding der eerste immigranten’) tot en met nummer 120 (‘Transport van water op Bonaire’). Eigenlijk zie ik nu pas dat er fraaie afbeeldingen bij zijn, en interessante verhalen. Een goucho in actie, suikerrietsnoepers (Puerto Rico), toeschouwers bij een rodeo te Santiago Atitlán en Indianen als Kiowa, Comanche en Sioux.
Vanaf het begin had ik een afkeer van het album, ik heb het als kind weinig in handen gehad. Waarschijnlijk was het te hoog gegrepen destijds, voor mij. (Of was ik nog steeds wrokkig, dat mijn broer het Vlaggenalbum kreeg en ik dat ‘waardeloze’ Volkerenalbum?) Er staat me trouwens ook iets bij van het feit dat dit album uiteindelijk mét ingeplakte plaatjes door mijn ouders werd aangeschaft. (De plaatjes zijn ook allemaal keurig ingeplakt, alleen aan de bovenkant van een streepje lijm voorzien).
Jaren geleden heb ik het ingevoerd (keurig geplastificeerd en van een biebkaartje en etiket voorzien) in de schoolbibliotheek van ‘De Molshoop’ aan de Oosterweg in Noordhorn. Het album werd zelden of nooit gebruikt, zelfs niet om het alleen maar eens door te bladeren. Later heb ik het uit arremoe maar afgeschreven, met gemengde gevoelens. Teleurgesteld dat het niet aansprak, toch ook tegelijkertijd denkend: ‘Zie je wel, het album míst iets, voor kinderen….’