bloeiendonkruid

In ‘De Weekkrant’ (die normaal voor mij alleen een bláderkrant is…) wordt mijn aandacht gevestigd op een artikel: GZVW Winschoten: Vijftig jaar ‘goud’. De Gecombineerde Zwem- en Waterpolo Vereniging Winschoten, voluit. Gexefnteresseerd lees ik het verhaal, waarin ook het samengaan van ‘De Otter’ en ZCW wordt belicht. Mijn gedachten gaan terug naar het einde van de jaren vijftig. Ik zat toen op de ULO in Scheemda (1957-1961) en het openluchtbad in Eexta was voor ons een regelrechte hangplek. (Zie eerdere blogs daarover…) We hingen er niet alleen rond (luisterend naar de radio, een praatje makend met vrouw Lindeman van de kledinginname of vrouw Schuur die met haar man het bad beheerde, of wat klierend met de wichter…), maar zwommen af en toe ook wel. Liever gingen we waterpolo oefenen. Huisarts dokter Kamps, een verwoed zwemmer, prachtige stijl, had in de gaten dat we daarvoor wel waren te porren. Hij besprak een en ander met enkele ‘leiders’ en slaagde er in een ‘officieuze’ zwemclub op te richten.

Met veel enthousiasme werd er door een fikse groep geoefend, zowel wat de zwemslagen betreft, als het poloën. Bij sommigen was er sprake van veel zwemtalent. Henk van Dijk bijvoorbeeld, de krachtpatser van de Verbindingsweg, en Trijnie Heeres, dochter van Henny Heeres, makelaar (?) en jarenlang bestuurslid van de voetbalvereniging Scheemda. In Winschoten werd gewerkt aan een zwemfusie tussen ‘De Otter’ en ‘ZCW’ en uiteindelijk besloot de groep (?) en/of dokter Kamps af te zien van een eigen Scheemder zwemvereniging. Er werd contact gezocht met de leidende lui in Sodom en toen kon de Scheemder groep opgaan in het Winschoter geheel. Hoeveel die overstap hebben gemaakt, weet ik niet meer. Er was (in 1959?) wel een feestelijke start met zwemwedstrijden die werden besloten met een gezellige disco in het zwemhome, ik hoor nog steeds het geluid van de toen immens populaire Fats Domino… Zelf mocht ik niet blijven, te jong… (Wel mocht ik eens meedoen in een vriendschappelijke polowedstrijd in Groningen, ik ‘verzoop’ bijna…) Jammer dat dokter Kamps niet meer leeft. Hoe zou het met Siep van Royen zijn, de domineeszoon uit Scheemda, die ook een belangrijke rol speelde. Of met de familie Glazenburg uit Winschoten? Of Siep Meinardi…. Wie weet uit die tijd nog meer bijzonderheden??? Preciezer hoe het ging? Graag aanvulling of opheldering van die laat vijftiger jaren!

Sticker: www.gzvw.nl
Middelste foto: openluchtbad Eexta, gezicht op de entree vanuit het kinderbad
Onderste foto: openluchtbad Eexta; achteraan het diepe bad, waar we probeerden te poloën, meestal een potje doelschieten…

heel hoog was. Dan moesten de mensen naar het kerkje komen, die op het hoogste punt ligt. Toen we in het kerkje kwamen, zagen we allemaal oude dingen, zoals een dijbeen van een mammoet. Alles was in chronologische volgorde opgesteld.  Er waren ook stenen doodksten. Die kwamen van de Wieringermeerpolder, waar ze gevonden zijn. Die stonden in het midden. Er was ook een kaak van een walvis. Er was een meneer die er ons alles van vertelde. Ook stukken van schepen waren er. Daar zijn ook borden uitgekomen. Er waren ook een paar waar een spreuk op stond. Toen we naar buiten gingen, kwamen we bij hele dikke palen. Als je naar beneden keek, zag je het land, dat vroeger de zuiderzeebodem was. Er moesten nog een paar naar de W.C. en toen gingen we weer naar de bus. Daar hebben we nog een glaasje ranja gehad. Toen zijn we weer in de bus gestapt en weer weggereden.
 

Bij de post vandaag (vrijdag 23 januari 2009) een kaart met het overlijdensbericht van Henny Zuidema uit Warffum. Henny is 94 jaar geworden, een respectabele leeftijd. In de jaren 1987-2003 hebben we vele kilometers samen gewandeld, meestal vergezeld door Jakob Klompien (Baflo, overleden in 2003). Henny was een fervente wandelaar, een laatbloeier. De eerste keer dat ik iets over hem hoorde (= las), was in mei 1987. In de Winschoter Courant stond een verhaal over ‘de wandelfanaat Zuidema (71)’ die een voettocht maakte langs alle toen nog bestaande gemeentehuizen in de provincie Groningen. Overal kreeg hij een gemeentestempel (zonder leges te betalenx85) Meest opvallend in het krantenverhaal was de laatste zin, waarin Henny zijn voorkeur uitsprak voor het individuele wandelen. “x85.Nu kan ik 40 km lang kijken naar de omgeving, in een groep moet ik 40 kilometer lang praten en luisteren en zie ik vrijwel niets.” Later, nadat ik Henny beter had leren kennen, moest ik nog vaak aan die uitspraak terugdenken. Als er één graag praatte, onderweg tijdens een wandeltocht, dan was het Henny wel. Verhalen volop over welk onderwerp dan ook.
Op 22 augustus 1987 liepen we voor het eerst samen (een groepje van 6) een wandeltocht, de laatste 35 kilometer van de Friese Woudweg. Een ‘monument’ in het wandelprogramma, 110 kilometer, als je de volledige Woudweg wilde lopen, in één keer. Dat was ons te gortig. (Burgemeester Bouwens van Ferwerderadeel liep de Woudweg toen als sponsorloop, opbrengst bedoeld voor een nieuw dorpshuis). Vele tochten volgden met als basis het wandelprogramma van de FLAL, de vermaarde club van Friese Lange Afstands Lopers, waarvan overigens vele niet-Friezen lid waren en zijn. En om dat programma heen diverse andere tochten van bijvoorbeeld de NNWB. Ook ‘wilde tochten’, zoals die van café Billeke de Beer in Zuurdijk.

De eerste (waaraan wij deelnamen) was voor ons het gedenkwaardigst. Op 29 juni 1991 werden we met particuliere auto’s weggebracht naar Huis ter Heide, exact op 50 kilometer afstand van het café in Zuurdijk. Toen namen er nog vele inwoners deel aan deze tocht op TT-zaterdag, sommigen op klompen, niet of nauwelijks getraindx85

In latere jaren, toen start en finish beide plaats vonden in Zuurdijk, verminderde de interesse van de Zuurdijkers, maar kwamen er wel meer geoefende lopers (die na afloop trouwens evenzeer genoten van de snert en het roggebrood met spekx85) De laatste Billeke de Beer die we samen liepen, was in 1999. Henny is er later nog vaker geweest, dichtbij zijn thuishaven Warffum.
Door toenemende werkdruk(te) begon ik  vanaf 2000 minder kilometers te lopen, helaas. De een na laatste wandeltocht die ik samen met Henny Zuidema liep, was bij HR – 75 in Gieten, op zondag 15 juni 2003. Toen was ik nog vol optimisme over mijn eigen wandeltoekomst, Henny ook. We kochten beiden enkele nieuwe wandelboekjes van Henk de Boer, bij mij liggen ze nog steeds leeg in de lax85Ik schreef later: “Henny’s benen doen het nog heel goed, zijn hoofd wordt minder, maar wat wil je ook als je bijna 88 bent.” Op 5 juli 2003 lopen we voor de laatste keer een tocht samen, de traditionele Bostocht van DOS in Dwingeloo. Ook toen viel me de grotere kwetsbaarheid van Henny op, al wilde hij daar zelf niet van weten. Ik schreef: “Hij ziet en hoort minder, is erg beducht voor de boomwortels.”

Een laatste keer dat ik Henny zie, in de verte, is bij een wandeltocht op 3 juni 2004, de Lauwersmeermars, vanaf het terrein van de Willem Lodewijk kazerne, gemeente De Marne. Ik loop 40 km, Henny ook. (Of was het toch 65?) Hij haalt het, al is zijn intocht niet bepaald glorieus en worden er nogal wat wenkbrauwen gefronst. Ontmoetingen zijn er daarna niet meer geweest. Voor mij  betekende de mislukte Nijmeegse Vierdaagse van 2004 (ik werd ziek en moest na 3 wandeldagen stoppen met hoge koorts en een fikse blaasontsteking) een (voorlopig?) eind aan mijn wandelcarrière. Ik weet dat Henny nog is doorgegaan. Contact hebben we niet of nauwelijks meer gehad, een enkel telefoontje bij verjaardagen, een kaartje met Oud en Nieuw. En dan komt het overlijdensbericht, niet eens echt onverwacht. Herinneringen stapelen zich op, vullen mijn bewustzijn. Herinneringen aan een wandelvriend uit Warffum, zijn loopvermogen, gezelligheid, vertelkunst, omgevingskennis. Ook zijn bestaan is uiteindelijk eindig gebleken.

Foto 1: Start van de Billeke-de-Beerloop bij Huis ter Heide, 50 km van Zuurdijk. In het midden, met witte pet, Henny Zuidema. (29 juni 1991)
Foto 2: Groepsfoto voorafgaand aan de start van de Billeke-de-Beerloop op 9 juli 1994. Datum verplaatst, start en finish bij het café in Zuurdijk. In de voorste linie Henny Zuidema met pet op kruishoogte.
Foto 3: Foto van Jan Zeeman ter gelegenheid van de 8ste Lauwersmeermars in juni 2004

O, wat zou ik graag mijn oude opstelschriften terug zien! En mijn taal- en rekenschriften, zowel van de lagere als van de ULO-school. Maar ja, ‘ergens’ is er iets mis gegaan en nu zit ik zonder…. Wel heb ik nog enkele schriften die ik maakte naar aanleiding van schoolradio-uitzendingen, en enkele zogenaamde REISSCHRIFTEN, over de meerdaagse schoolreis in 1956 met klas 5 en 6 van de OLS in Midwolda! Die schriften koester ik, puur jeugdsentiment! Er staan algemene stukjes in, over het Rijksmuseum bijvoorbeeld. Tekeningen, kaartjes en lijsten met plaatsnamen, die we passeerden, in de gehuurde bus+chauffeur, van Deiman uit Winschoten. Toén kon dat nog, van de oud-papier-opbrengsten en de verloting tijdens de feestelijke ouderavond. Het begin van mijn reisverslag, kinderlijk, ongecorrigeerd, 1956….

Onze reis.
Om vijf minuten voor vier zijn we van bed gegaan. We moesten nog het één en ander doen en het werd al weer gauw half vijf. Toen hebben we gauw wat gegeten. Hemmo en ik zijn om vijf uur van huis gegaan. We waren even voor halfzes bij school. Kort daarna zijn we vertrokken. Naar Dwingelo zouden we eerst heen. We zouden naar de Sterrenwacht. Daarom zijn we over Veendam, Bareveld, Gieten en Assen gegaan. Om ongeveer 7 uur waren we er.

Dan volgt er een informatief stukje over de radio-sterrenwacht (op het bord geschreven door meester Zonderman?) + een zelfgemaakt kaartje en tekening van de sterrenwacht.

Van Dwingelo zijn we naar Steenwijk gegaan. Daarna zijn we naar Marknesse vertrokken. Toen we in de polder kwamen, heb ik er niets van gemerkt dat het naar beneden ging. Toch is het zo. We zijn 7 xe0 8 meter gedaald. Daarna zijn we over Ens naar Schokland gegaan. Even na Ens hebben we ook nog een Urker vrouw gezien. Die hebben we gevraagd waar we langs moesten. Die had een mooie klederdracht aan. Even daarna kwamen we te Schokland aan. Het ging helemaal omhoog.

Voor alle duidelijkheid: vestiging Guldenstraat 20, Groningen. Driek, bedankt voor de (eigen) wijze waarop je de ‘functie’ van Dichter des Vaderlands hebt ingevuld!