bloeiendonkruid

Blijvend in de opruimfase? Voor zo lang het duurt? In ieder geval een oude map op de zolderverdieping gevonden met knipsels van 40 tot 50 jaar geleden….. Boeiend leesspul! (Komt er van werkelijk opruimen dus niet veel terecht….) Voorbeeld: een pagina (15) uit de Winschoter Courant – Oost Groninger Dagblad van zaterdag 9 november 1968….. De rubriek: “Echt iets voor de vrouw”. Oftewel: Vrouwen in de regio!
In dit geval een fraaie foto van en interview met jeugdherbergmoeder W.G.Kuipers-de Groot, die in de beginjaren zestig samen met haar man Gerrit Kuipers het beheer overnam van dorpshuis annex NJHC-jeugdherberg “De Esbörg”. Hun voorgangers, het echtpaar A. van Gerven, waren naar de jeugdherberg in Bunnik vertrokken. Gerrit en Binie Kuipers waren al geruime tijd de plaatsvervangers van “vader en moeder Van Gerven”.

Als ik het artikel herlees, word ik mij nog eens weer bewust van de plek die “De Esbörg” in mijn ontwikkelingsgang inneemt, vooral in de jaren 1958-1964. Meegetroond door Scheemter vrienden uit het zwembad, de voetbalclub en de ULO, werd ik min of meer een ‘stamgast’, al was ik in die jaren allerminst een “Draufgänger”. Nog onder het “bewind” van de Van Gervens kregen plaatselijke  jongeren (meer) ruimte om te helpen of om activiteiten te ontplooien. Ook de VUS (de Vereniging ULO Scheemda) hield bijeenkomsten in de jeugdherberg aan de Winschoterstraat, later omgedoopt tot Esbörgstraat. De generatie die net even ouder was, oudere jongeren zoals Piet Brouwer, Hans Smit en Derk Maarten Drenth, voerden in eerste instantie de regie. Enkele jaren later probeerden wij dat met wisselend succes over te nemen. Overigens herinner ik me ook dat we (on)regelmatig meehielpen als het extra druk was in de jeugdherberg. We zagen het vaak al van verre, een autobus bij de Esbörg met buitenlandse kentekenplaat, Duits of Scandinavisch. Vele handen maakten licht werk en zo kregen alle gasten tijdig hun toetje…. En kon daarna de afwas worden geregeld.
Onder de jeugdherberg waren grote ruimtes die we probeerden “bewoonbaar” te maken. Dat wil zeggen, zo in te richten dat er activiteiten konden plaats vinden. We hebben er getafeltennist, we hebben er vergaderd, geboetseerd, een draaischijf geprobeerd…. Uiteindelijk zijn deze ruimtes niet echt ‘exploitabel’ gebleken, het zal er wel te koud zijn geweest. Sommige bezigheden (zoals het tafeltennissen) werden bovengronds voortgezet, zoals het tafeltennissen. (Ook tijdens de lange pauzes op de ULO vlogen we soms naar de Esbörg om te tafeltennissen…) De disco-avonden kregen regionale bekendheid. Dat kwam vooral door de faam die Adolf Robertus, Cor van Mulligen e.a. opbouwden als Junior Jazz Band. Later kwamen daar dansavonden voor in de plaats met behulp van de grammofoon, ik heb daarover eerder verteld. Ook organiseerden we sport- en spelavonden met handvaardigheidstoevoeging. Waren we zo een hele tijd bezig om de diverse ruimtes aan weerszijden van de indrukwekkende gang passend in de richten voor discussies, pingpongtoernooien, dam- en schaakwedstrijden… We hebben zelfs varianten verzonnen op de “Merzbau” van kunstenaar Kurt Schwitters….. De belangstelling voor de activiteiten zelf was soms teleurstellend, ze waren geen lang leven beschoren!

Dierbare jeugdherinneringen, naar aanleiding van de foto van en het interview met Binie Kuipers-de Groot. Bij die herinneringen horen ook de momenten in de huiskamer van de familie Kuipers, waar je altijd welkom was. Waar warmte heerste, waaraan je als “dolende” jongere behoefte had. Op de kweekschool liep het in die tijd niet altijd op rolletjes, thuis vloog je bij tijd en wijle tegen de muren omhoog… In de “Esbörg” was je ‘thuis’, je kon en je mocht er wat, zonder te ‘moeten’…. Soms had je een (psychische) optater gehad, waren daar altijd weer Gerrit en Binie Kuipers, en/of hun zoon Jan. (Zoals die keer dat ik  in Beek/Ubbergen had gesolliciteerd naar het baantje van jeugdherbergassistent in de vakantie, ter ‘bezichtiging’ mocht komen, maar al na tien seconden voelde dat ze niet op mij zaten te wachten… Gedemoraliseerd kwam ik terug in Scheemda, maar in de Esbörg lapten Gerrit en Binie mij weer op! En zorgden ervoor dat ik aan de slag kon in Grouw in de JH “Oer ’t Hout”!) Toen ik in 1967 slaagde voor mijn volledige bevoegdheid, was dat succes ook geschraagd door de familie Kuipers. (In 1964 wilde ik ophouden met de opleiding, zag het helemaal niet meer zitten…) Zo heeft iedereen denk ik op “zijn levenspad” (een beetje hoogdravendheid moet kunnen…) belangrijke mensen ontmoet, zonder dat altijd op die momenten zelf duidelijk was hoe belangrijk die mensen wel zijn geweest.  Gerrit Kuipers leeft helaas niet meer, zoon Jan is veel te vroeg overleden… Binie Kuipers-de Groot leeft voor zo ver ik weet nog wel, al weet ik niet hoe het met haar is. De familie Kuipers blijf ik erkentelijk voor hun Esbörg-gastvrijheid!

Dorpshuis/Jeugdherberg “De Esbörg” in volle glorie, vijftiger/zestiger jaren.

Eerder gepubliceerde foto in de ‘grote zaal’ van de Esbörg, waar destijds de bijeenkomsten van de Vereniging ULO Scheemda werden gehouden. Op de foto links achter de tafel het echtpaar Van Gerven, de voorgangers van de familie Kuipers. Verder op de foto Jantje Oosting, Tineke Alles, Hemmo Kuiper, Dina Arbeider, Harm Maathuis en staande achteraan, JanB. We vormden samen het VUS-bestuur en overlegden met vader en moeder Van Gerven.

Waarschijnlijk ook al eens eerder getoond. Een drietal kameraden onder in de handenarbeidkelder van de Esbörg. Achter de draaischijf. (Maar hier was het ‘doen alsof’….) Links Rikus Niewold, midden Jakob Stijkel, rechts Koert Schröder.

Foto’s: Collectie JanB (Agfa Click, begin jaren zestig)